काठमाडौँ/न्युयोर्क — संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभा (UN General Assembly) मा सहभागी हुन अमेरिकाको न्युयोर्क पुग्नुभएका नेपालका प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले राष्ट्रसंघीय मञ्चबाट नेपालको तर्फबाट उच्चस्तरीय सम्बोधन गर्नुभएको छ। ​अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपालको बलियो उपस्थिति जनाउँदै प्रधानमन्त्री शाहले जलवायु परिवर्तनको असर, पर्वतीय अर्थतन्त्रको संरक्षण, साना तथा विकासशील राष्ट्रहरूको हकअधिकार र विश्वव्यापी शान्तिका विषयमा नेपालको स्पष्ट दृष्टिकोण राख्नुभयो। ​पर्वतीय क्षेत्र र जलवायु न्यायको उठान ​संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभालाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले नेपालजस्ता हिमाली राष्ट्रहरूले नगण्य कार्बन उत्सर्जन गर्दा पनि जलवायु परिवर्तनको सबैभन्दा ठूलो मार खेप्नुपरेको बताउनुभयो। ​"हाम्रा सेता हिमालहरू काला चट्टानमा परिणत भइरहेका छन्, जसले गर्दा तल्लो तटीय क्षेत्रका करोडौँ मानिसको खानेपानी र जीविकोपार्जनमा प्रत्यक्ष असर परेको छ," सम्बोधनका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहले भन्नुभयो, "जलवायु परिवर्तन कुनै एक देशको मात्र समस्या होइन, तर जसले यसमा सबैभन्दा कम योगदान पुर्‍याएका छन्, उनीहरूले नै सबैभन्दा बढी क्षति भोग्नु अन्यायपूर्ण छ। त्यसैले नेपालले क्षतिपूर्तिसहितको जलवायु न्याय (Climate Justice) पाउनुपर्छ।" ​उहाँले हिमाली राष्ट्रहरूको समस्यालाई विशेष ध्यानमा राखेर राष्ट्रसंघले छुट्टै कार्ययोजना बनाउनुपर्ने र कार्बन कोष (Carbon Fund) को रकम सोझै जोखिममा परेका समुदायसम्म पुग्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। दिगो विकास र प्रविधिको उपयोग ​काठमाडौँ महानगरपालिकाको प्रमुखका रूपमा काम गर्दा प्रविधि, पारदर्शिता र सहरी व्यवस्थापनमा हासिल गरेको अनुभवलाई उल्लेख गर्दै प्रधानमन्त्री शाहले नवप्रवर्तन (Innovation) र युवा जनशक्ति नै दिगो विकासको मुख्य आधार भएको बताउनुभयो। ​विकासशील देशहरूले दिगो विकास लक्ष्य (SDG) हासिल गर्नका लागि प्रविधि हस्तान्तरण र अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय सहयोगको पहुँच सुगम हुनुपर्ने उहाँको भनाइ थियो। उहाँले भन्नुभयो, "प्रविधिको सही प्रयोगले मात्र भ्रष्टाचार नियन्त्रण, सुशासन र द्रुत विकास सम्भव छ। नेपाल अब परम्परागत शैलीबाट माथि उठेर डिजिटल युगमा तीव्र गतिमा अघि बढ्न चाहन्छ।" ​उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भेटवार्ता र अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग ​राष्ट्रसंघको महासभाका क्रममा प्रधानमन्त्री शाहले संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेस लगायत विभिन्न मित्रराष्ट्रका प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरूसँग उच्चस्तरीय द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्नुभयो। ​महासचिवसँगको भेट: राष्ट्रसंघका महासचिवसँगको भेटमा नेपालको शान्ति प्रक्रिया, जलवायु संकट र राष्ट्रसंघीय शान्ति सेनामा नेपालको योगदानबारे छलफल भयो। महासचिवले राष्ट्रसंघीय शान्ति मिसनमा नेपाली सेनाको भूमिकाको उच्च प्रशंसा गर्नुभयो। ​छिमेकी तथा मित्रराष्ट्रहरूसँग भेट: भारतीय, चिनियाँ तथा अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलसँगको भेटमा व्यापार, पर्यटन, जलविद्युत् विकास र पूर्वाधार निर्माणमा साझेदारी बढाउने विषयमा सकारात्मक कुराकानी भएको छ। ​प्रवासी नेपालीहरूसँगको अन्तरक्रिया ​न्युयोर्कमा रहँदा प्रधानमन्त्री शाहले अमेरिकामा बसोबास गर्ने गैरआवासीय नेपाली (NRN) समुदायसँग पनि विशेष भेटघाट गर्नुभयो। उहाँले विदेशमा रहेका नेपालीहरूको ज्ञान, सीप र पुँजीलाई नेपालको समृद्धिमा लगाउन आह्वान गर्नुभयो। "नेपाल निर्माणको प्रक्रियामा संसारभरि छरिएर रहेका नेपालीको सहयोग र विशेषज्ञता अत्यावश्यक छ," उहाँले भन्नुभयो। ​भ्रमणको निष्कर्ष र सन्देश ​प्रधानमन्त्री बालेन शाहको यो भ्रमणले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नयाँ र उर्जावान् नेतृत्वका साथ प्रस्तुत गरेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्। परम्परागत कूटनीतिक दायराभन्दा माथि उठेर समसामयिक विश्वव्यापी मुद्दाहरूमा नेपालको दह्रो उपस्थिति दर्ज गराउन यो भ्रमण सफल भएको मानिएको छ। ​प्रधानमन्त्री शाह राष्ट्रसंघको भ्रमण सम्पन्न गरी भोलि स्वदेश फर्कने कार्यक्रम रहेको छ।