आजको नेपाली राजनीति नीति, विचार र विधिको जगमा होइन, सामाजिक सञ्जालको 'लाइक', 'सेयर' र 'भाइरल' हुने होडबाजीमा टिकेको छ। कृतिका सापकोटाको यो कडा प्रहार कुनै सामान्य असन्तुष्टि मात्र होइन, यो राज्यका संस्थाहरूलाई पङ्गु बनाएर व्यक्तिपूजातर्फ उन्मुख हुँदै गरेको नेपाली समाजको डरलाग्दो चित्र हो। जब देशको कार्यकारी प्रमुख (प्रधानमन्त्री) एउटा प्रशासनिक त्रुटीलाई कानुनी र विभागीय कारबाहीको बाटोबाट होइन, मध्यरातमा प्रहरी परिचालन गरेर 'फेसबुकिया हिरोइजम' देखाउन प्रयोग गर्छन्, तब सम्झनुपर्छ– देशमा विधिको शासन होइन, 'सिटकम' (Sitcom) चलिरहेको छ। ​१. 'पन्चिङ डाउन' र अधिनायकवादी सोचको पराकाष्ठा ​लेखमा उठाइएको सबैभन्दा गम्भीर सैद्धान्तिक पाटो हो– पन्चिङ डाउन (Punching Down)। लोकतन्त्रमा नागरिक वा मिडियाले शक्तिमा बस्नेलाई व्यङ्ग्य गर्छन् (Punching Up), जसले शक्तिलाई सन्तुलनमा राख्छ। तर, राज्यको सर्वोच्च कुर्सीमा बसेको व्यक्तिले सिङ्गो प्रहरी प्रशासनलाई आफ्नो व्यक्तिगत इगो र फेसबुक कन्टेन्टका लागि दुरुपयोग गर्नु, अनि भोलिपल्ट 'विजयी' भावमा शिटपोस्टिङ गर्नु अधिनायकवादको नयाँ अवतार हो। यो 'सिङ्घम प्रवृत्ती' कानुन स्थापित गर्न होइन, नागरिक र कर्मचारीतन्त्रको सातो खान र आफूलाई सर्वशक्तिमान देखाउन रचिएको प्रपञ्च हो। मध्यरातमा बिना कुनै बलियो कानुनी आधार एक सचिवलाई ९ घण्टा थुन्नु कानुनी राज्यको हुर्मत लिनु र शक्तिको चरम दुरुपयोग हुनु हो। ​२. मुख्य एजेन्डाबाट ध्यान मोड्ने सचेत रणनीति ​हामी जसलाई नेताहरूको 'कमजोर बौद्धिकता' ठानेर हाँसिरहेका छौँ, त्यो वास्तवमा आम जनतालाई मूर्ख बनाउने उनीहरूको 'सचेत राजनीतिक रणनीति' हो। ​बजेट भाषण अगावै करका दरहरू चुहाएर (Leak) सेटिङमा हजारौँ गाडीहरू अवैध रूपमा भित्र्याइन्छ। ​त्यसको गम्भीर छानबिन गर्नुको साटो अर्थमन्त्रीलाई चोख्याएर साना कर्मचारी र भन्सारलाई बलिको बोको बनाइन्छ। ​होल्डिङ सेन्टरमा बन्दी बनाइएका नागरिकहरूले ज्यान गुमाउनुपर्ने जस्ता मानवअधिकारवादी संकटहरू सिर्जना भइरहेका छन्। ​यी तमाम राष्ट्रिय अपराध र नीतिगत भ्रष्टाचारमाथि जनताले प्रश्न नगरून् भनेर नै प्रधानमन्त्री र उनका 'डिजिटल हनुमान'हरूले सामाजिक सञ्जालमा यस्ता सस्तो सर्कसहरू मञ्चन गर्छन्। उनीहरूले जनतालाई यस्तो एजेन्डाविहीन 'इन्टरटेनमेन्ट'मा अल्मल्याइदिएका छन्, जहाँ गम्भीर मुद्दाहरू फेसबुकका लाजलम्दो कमेन्ट र रन्जु दर्शनादेखि ज्वाला संग्रौलासम्मका तालीमा बिलाएर जान्छन्। ​निष्कर्ष: 'बुम' हुने कि बिउँझिने? ​यस लेखबाट कसरी 'बुम' हुने वा यसको प्रभाव कसरी फैलाउने भन्ने प्रश्नको सीधा जवाफ छ– प्रश्नको निशाना नबदलेर। सामाजिक सञ्जालमा देखिने नेताहरूको सस्तो राष्ट्रवादी वा विद्रोही रूप वास्तवमा 'फेक' (नक्कली) हो। अर्थमन्त्रीको नीतिगत भ्रष्टाचार लुकाउन र आफ्नो अक्षमता ढाकछोप गर्न रचिएको यो 'डिजिटल हिरोइजम'लाई पहिचान गर्नु र यसको पछाडि लुकेको अधिनायकवादी साेचलाई उदाङ्गो पार्नु नै आजको आवश्यकता हो। जबसम्म आम नागरिक यस्ता सस्तो 'शिटपोस्ट'मा मख्ख पर्न छोड्दैनन्, तबसम्म देश नीतिले होइन, फेसबुकको एल्गोरिदम र स्टन्टबाज नेताहरूको सनकले चल्नेछ।