हाम्रो देशका मुख्य सहरहरूमध्येको एक, ईटहरीको व्यस्त चोक। यो तस्बिरले केवल एउटा चोकको दृश्य मात्र देखाइरहेको छैन, यसले हाम्रा सडकहरूको वर्तमान यथार्थ र हामीले दैनिक रूपमा बेहोरिरहेको सडक सुरक्षाको गम्भीर जोखिमलाई पनि चित्रण गरिरहेको छ। तस्बिरमा देखिने अव्यवस्थित सवारी साधनको आवागमन र सडक प्रयोगकर्ताहरूको लापरबाहीले हामीलाई एउटा यक्ष प्रश्न सोधिरहेको छ—"के हामी सडक दुर्घटनालाई आमन्त्रण गरिरहेका छैनौँ?" ​सडक सुरक्षा: सबैको सरोकार, सबैको जिम्मेवारी ​सडक सुरक्षा कुनै एक व्यक्ति वा ट्राफिक प्रहरीको मात्र दायित्व होइन। यो हरेक नागरिकको, हरेक सवारी चालकको र हरेक पैदलयात्रीको साझा कर्तव्य हो। जब हामी सडकमा निस्कन्छौँ, तब हामी केवल आफ्नो गन्तव्यमा पुग्ने प्रयासमा मात्र हुँदैनौँ, बरु हामी अरूको जीवनको सुरक्षाका लागि पनि उत्तिकै जिम्मेवार हुन्छौँ। ​दुर्भाग्यवश, हाम्रो समाजमा सडक नियमहरूलाई ‘पालना गर्नुपर्ने अनिवार्य कानुन’ भन्दा पनि ‘सुविधा अनुसार छल्न सकिने’ नियमका रूपमा लिने प्रवृत्ति बढ्दो छ। ईटहरी चोक जस्तै व्यस्त ठाउँमा ट्राफिक लाइटको अभाव होस् वा जेब्रा क्रसिङको उपेक्षा, यी सबैले दुर्घटनाको दरलाई बढावा दिइरहेका छन्। ​ट्राफिक लाइट र जेब्रा क्रसिङको महत्त्व ​तस्बिरमा देख्न सकिन्छ, सडकमा अनुशासनको अभाव छ। ट्राफिक लाइटको सही प्रयोग र जेब्रा क्रसिङको सम्मानले कसरी जीवन बचाउन सक्छ भन्ने तथ्यलाई हामीले बुझ्न जरुरी छ: ​१. ट्राफिक लाइट: ट्राफिक लाइट केवल रङहरूको संयोजन होइन। यो सडकमा ‘व्यवस्था’ र ‘अनुशासन’ कायम गर्ने औजार हो। रातो बत्तीले सवारीलाई रोकेर पैदलयात्रीलाई सुरक्षित बाटो दिन्छ, हरियो बत्तीले सवारीलाई सुरक्षित गतिमा अघि बढ्न सङ्केत गर्छ। जब हामी यसको अवज्ञा गर्छौँ, तब हामी केवल आफ्नो समय मात्र होइन, अरूको बहुमूल्य जीवन पनि जोखिममा पारिरहेका हुन्छौँ। ​२. जेब्रा क्रसिङ: पैदलयात्रीका लागि सबैभन्दा सुरक्षित बाटो जेब्रा क्रसिङ हो। तर, यदि सवारी चालकले जेब्रा क्रसिङमा प्राथमिकता दिँदैनन् भने पैदलयात्री सडक पार गर्न डराउनु पर्ने अवस्था आउँछ। अर्कोतिर, पैदलयात्रीले पनि जतासुकैबाट बाटो काट्ने बानी त्याग्नुपर्छ। सडक सुरक्षा दुवै पक्षको आपसी समझदारीमा अडिएको हुन्छ। ​‘सधैँ दुर्घटना’को समाचार बन्नु के नियति हो? ​के हामीले सधैँ सडक दुर्घटनाको समाचार सुन्दै, पीडित परिवारको आँसु देख्दै बस्ने हो? होइन! दुर्घटनाबाट बच्नका लागि केही आधारभूत कुराहरूमा ध्यान दिनु आवश्यक छ: ​सवारी चालकका लागि: हतारमा सवारी नचलाउनुहोस्। लेन अनुशासन पालना गर्नुहोस्। सवारीको गति नियन्त्रणमा राख्नुहोस्। जेब्रा क्रसिङमा पैदलयात्रीलाई पहिलो प्राथमिकता दिनुहोस्। ​पैदलयात्रीका लागि: सधैँ जेब्रा क्रसिङ वा आकाशे पुलको प्रयोग गर्नुहोस्। बाटो काट्दा दायाँ-बायाँ राम्ररी हेर्नुहोस्। मोबाइल फोनमा व्यस्त भएर बाटो काट्ने गल्ती कहिल्यै नगर्नुहोस्। ​सम्बन्धित निकायका लागि: इटहरी जस्ता व्यस्त सहरका चोकहरूमा ट्राफिक लाइटको प्रभावकारी जडान र जेब्रा क्रसिङको स्पष्ट रेखाङ्कनमा ढिलाइ नगर्नुहोस्। ट्राफिक प्रहरीको उपस्थितिलाई थप चुस्त बनाउनु आवश्यक छ।सचेतना नै सुरक्षित यात्राको आधार ​हामीले बुझ्न जरुरी छ कि सडकमा एउटा सानो गल्तीको मूल्य मानिसको ज्यानले चुकाउनुपर्छ। दुर्घटनाले न धनी भन्छ, न गरिब; न बच्चा भन्छ, न वृद्ध। यसले सबैलाई उत्तिकै असर गर्छ। त्यसैले, ट्राफिक नियमलाई सजायबाट बच्ने माध्यम नभएर, ‘बाँच्ने र बचाउने’ कडीको रूपमा लिनुपर्छ। ​आउनुहोस्, आजैबाट सपथ खाऔँ—म ट्राफिक नियमको पूर्ण पालना गर्नेछु। म सडकमा अनुशासन कायम राख्नेछु। म हतार गरेर आफ्नो र अरूको जीवन जोखिममा पार्ने छैन। ​तस्बिरमा देखिएको ईटहरी चोकमा आज जुन दृश्य देखिएको छ, भोलि त्यहाँ अनुशासन र सुरक्षाको नमुना देखिनुपर्छ। सडकमा हुने लापरबाहीले दुर्घटनाको समाचार होइन, बरु ‘सुरक्षित यात्राको उदाहरण’ बनाऔँ। सम्झनुहोस्, तपाइँको घरमा कोही तपाइँको प्रतीक्षा गरिरहेको छ। सुरक्षित रहनुहोस्, जिम्मेवार नागरिक बन्नुहोस्। ​सुझाव: के तपाइँ इटहरीको ट्राफिक व्यवस्थापनका लागि स्थानीय सरकारले हालसालै गरेका प्रयासहरू (जस्तै पार्किङ व्यवस्थापन) बारे थप जानकारी चाहनुहुन्छ?